{"id":1716,"date":"2025-08-03T10:21:21","date_gmt":"2025-08-03T08:21:21","guid":{"rendered":"https:\/\/historyczna.slaska.zhp.pl\/?p=1716"},"modified":"2025-09-30T21:08:19","modified_gmt":"2025-09-30T19:08:19","slug":"amonit-poznaj-nietypowy-eksponat-w-zbiorach-komisji-historycznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historyczna.slaska.zhp.pl\/?p=1716","title":{"rendered":"Amonit \u2013 poznaj nietypowy eksponat w zbiorach Komisji Historycznej"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Komisja Historyczna Chor\u0105gwi \u015al\u0105skiej nie jest Muzeum Historii Naturalnej, ale\u2026 nie oznacza to, \u017ce w naszych zbiorach nie znajdzie si\u0119 eksponat\u00f3w godnych tej londy\u0144skiej instytucji! Eksponatem miesi\u0105ca \u2014 sierpnia \u2014 jest amonit. Sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 w naszych zbiorach i jaka jest jego historia? Przeczytajcie nasz artyku\u0142, by si\u0119 tego dowiedzie\u0107! \u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

Czym s\u0105 amonity?<\/strong><\/h2>\n

Amonity to wymar\u0142e morskie zwierz\u0119ta z gromady g\u0142owonog\u00f3w, przewa\u017cnie o symetrycznej, p\u0142askospiralnej skorupie. Nieliczne rodzaje mia\u0142y nietypowe kszta\u0142ty, np. prostej muszli, spirali zwini\u0119tej w pionie, spirali o niestykaj\u0105cych si\u0119 skr\u0119tach. Amonity mia\u0142y skr\u0119cone skorupy na kszta\u0142t rog\u00f3w egipskiego b\u00f3stwa AMONA \u2013 st\u0105d ich nazwa. Muszla zbudowana by\u0142a z aragonitu. Cz\u0119\u015b\u0107 muszli amonitowatych by\u0142a g\u0142adka, wi\u0119kszo\u015b\u0107 jednak posiada\u0142a \u017cebra przebiegaj\u0105ce w poprzek skr\u0119tu oraz guzki na bocznej stronie skr\u0119tu. U nielicznych rodzaj\u00f3w guzki te przekszta\u0142ca\u0142y si\u0119 w poka\u017ane kolce.<\/p>\n

Skamienia\u0142o\u015bci amonit\u00f3w mog\u0105 mie\u0107 wiek od oko\u0142o 66 milion\u00f3w do 400 milion\u00f3w lat i obejmuj\u0105 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 historii Ziemi. W Polsce mo\u017cna je znale\u017a\u0107 m.in. w ska\u0142ach mezozoicznych Tatr (np. w ska\u0142ach pod Ciemniakiem), w dewo\u0144skich utworach G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich oraz w ska\u0142ach mezozoicznych ich os\u0142ony, w ska\u0142ach jurajskich Wy\u017cyny Krakowsko-Cz\u0119stochowskiej, a tak\u017ce w ska\u0142ach kredowych Wy\u017cyny Miechowskiej,
w dolinie Wis\u0142y mi\u0119dzy Annopolem a Pu\u0142awami, na Roztoczu i Wy\u017cynie Lubelskiej. Pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Sudetach w ska\u0142ach dewo\u0144skich okolic Nowej Rudy.<\/p>\n

Amonitowate by\u0142y mi\u0119so\u017cercami, od\u017cywiaj\u0105cymi si\u0119 wszystkimi wolno poruszaj\u0105cymi si\u0119 bezkr\u0119gowcami, w tym tak\u017ce innymi amonitowatymi. Niekt\u00f3re amonity \u017cywi\u0142y si\u0119 planktonem.<\/p>\n

Amonit w zbiorach Komisji Historycznej \u2013 sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142?<\/h2>\n

Nasz eksponat zosta\u0142 znaleziony w 1977 r. przez jedn\u0105 z harcerek obozu, na polach pomi\u0119dzy Kr\u0119p\u0105 a zamkiem w Ogrodzie\u0144cu. Wielko\u015b\u0107 okazu to 32 \u00d7 35 cm..<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"Amonit\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u201eSzlakiem Orlich Gniazd idziemy,<\/em><\/p>\n

Pie\u015b\u0144 harcersk\u0105 niesie wiatr\u2026\u201d<\/em><\/p>\n

\u201eBo has\u0142o \u201eZamonit\u201d to znaczy przygoda <\/em><\/p>\n

I u\u015bmiech przy pracy dla kraju.<\/em><\/p>\n

Bo has\u0142o \u201eZamonit\u201d to s\u0142o\u0144ce i woda,<\/em><\/p>\n

I drogi co na nas czekaj\u0105.\u201d<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Jak AMONIT, to ZAMONIT<\/h2>\n

ZAMONIT to jest skr\u00f3t pochodz\u0105cy z dw\u00f3ch wyraz\u00f3w: \u201ezamki\u201d i \u201eamonity\u201d. Co maj\u0105 ze sob\u0105 wsp\u00f3lnego? \u201eZamki\u201d to seria znanych wielu turystom i krajoznawcom zamk\u00f3w, a raczej ruin zamk\u00f3w w pa\u015bmie Jury Krakowsko-Cz\u0119stochowskiej, zwanej popularnie \u201eSzlakiem Orlich Gniazd\u201d. \u201eAmonity\u201d za\u015b to prag\u0142owonogi, \u017cyj\u0105ce w dawnych epokach geologicznych m.in. w epoce jurajskiej. Skamieliny tych amonit\u00f3w rozsia\u0142y si\u0119 wsz\u0119dzie, gdzie kiedy\u015b masowo wyst\u0119powa\u0142y, i tak te\u017c to mia\u0142o miejsce w Jurze Krakowsko-Cz\u0119stochowskiej. Tak wi\u0119c zamki i amonity maja wsp\u00f3lnot\u0119 terenow\u0105, st\u0105d powsta\u0142a akcja \u201eZAMONIT\u201d.\u00a0<\/p>\n

A tak swoj\u0105 przygod\u0119 z amonitami opisuje druhna Dorotka \u2013 kronikarka, kt\u00f3ra pojecha\u0142a na ob\u00f3z do RODAK:<\/p>\n

\n

Jedna z kole\u017canek \u2013 Wanda\u00a0 w czasie w\u0119dr\u00f3wki, pami\u0119ta\u0142a, \u017ce w tych okolicach mo\u017cna znale\u017a\u0107 amonity. I rzeczywi\u015bcie naprowadzi\u0142a nas na prawdziw\u0105 z\u0142ot\u0105 \u017cy\u0142\u0119. Po raz pierwszy zobaczy\u0142am na kamieniu odcisk tej legendarnej ryby, czy jak to nazwa\u0107. Druhna dru\u017cynowa pokazuj\u0105c nam amonity, kt\u00f3re zbiera\u0142y\u015bmy do muzeum pami\u0105tek Jury, wyg\u0142osi\u0142a kr\u00f3tki wyk\u0142ad na temat ich pochodzenia\u2026<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"Amonit\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\n\t\t
Przeczytaj tak\u017ce<\/h5>