{"id":2042,"date":"2026-06-29T21:47:25","date_gmt":"2026-06-29T19:47:25","guid":{"rendered":"https:\/\/historyczna.slaska.zhp.pl\/?p=2042"},"modified":"2026-06-29T22:06:29","modified_gmt":"2026-06-29T20:06:29","slug":"proporzec-82-sds","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historyczna.slaska.zhp.pl\/?p=2042","title":{"rendered":"Proporzec 82 SDS"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

To r\u0119cznie wyhaftowany proporczyk 82 S.D.S. im. Henryka D\u0105browskiego<\/strong>, prawdopodobnie starszoharcerskiej dru\u017cyny stra\u017cackiej.<\/p>\n

Na awersie – harcerska lilijka, na rewersie – symbol ochotniczej stra\u017cy po\u017carnej.<\/p>\n

O w\u0142a\u015bcicielach proporca nie wiemy nic poza imieniem bohatera dru\u017cyny.\u00a0Nieznane nam jest, gdzie funkcjonowa\u0142a dru\u017cyna, ani jak d\u0142ugo i w jakich latach, ilu mia\u0142a cz\u0142onk\u00f3w. Nie natkn\u0119li\u015bmy si\u0119 te\u017c na \u017cadne dokumenty, kt\u00f3re cokolwiek by nam wyja\u015bni\u0142y.<\/p>\n

Liczymy, \u017ce mo\u017ce nasi obserwatorzy, pomog\u0105 nam ustali\u0107: sk\u0105d ten proporzec, do kogo nale\u017ca\u0142, by\u0107 mo\u017ce kto\u015b dzia\u0142a\u0142 w tej Dru\u017cynie, ma jakie\u015b wie\u015bci i mo\u017ce z nami t\u0105 wiedz\u0105 si\u0119 podzieli\u0107? A mo\u017ce s\u0105 w\u015br\u00f3d Was Ci, kt\u00f3rzy z tym proporcem i dru\u017cyn\u0105 byli zwi\u0105zani.<\/p>\n

Ten proporzec to te\u017c przypomnienie faktu z historii Zwi\u0105zku Harcerstwa Polskiego. Podharcmistrzowie Teresa Piotrowska i Maciej Zaj\u0105c w artykule \u201eHarcerskie Dru\u017cyny Po\u017carnicze\u201d opublikowanym na \u0142amach strazak.pl<\/a> pisz\u0105, \u017ce pierwsze wzmianki o Harcerskich Dro\u017cynach Po\u017carniczych pochodz\u0105 z 1916 roku, ale brak dokument\u00f3w o ich dzia\u0142aniu. W literaturze harcerskiej tzw. historycznej znajdujemy informacje o udziale harcerzy, tak\u017ce w okresie mi\u0119dzywojennym, w gaszeniu po\u017caru lasu czy zabudowa\u0144 gospodarczych w miejscu zamieszkania albo podczas letnich oboz\u00f3w. Nie s\u0105 to jednak informacje o dru\u017cynach o specjalno\u015bci po\u017carniczej.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Po odrodzeniu harcerstwa po roku 1956 w strukturach ZHP licznie powstawa\u0142y dru\u017cyny specjalno\u015bciowe, w kt\u00f3rych realizowany by\u0142 program harcerski, a nadto rozwijane zainteresowania m\u0142odzie\u017cy z wykorzystaniem metodyki harcerskiej. Jedn\u0105 z wielu specjalno\u015bci z tamtych czas\u00f3w by\u0142o po\u017carnictwo<\/strong>. Zainteresowaniom m\u0142odzie\u017cy w tym wypadku sprzyja\u0142y dzia\u0142ania ro\u017cnych struktur ochrony przeciwpo\u017carowej (w\u00f3wczas organizacja ochrony przeciwpo\u017carowej w Polsce by\u0142a zasadniczo r\u00f3\u017cna od obecnej.) w poszukiwaniu sojusznik\u00f3w do wsp\u00f3\u0142pracy w popularyzacji profilaktyki i bezpiecze\u0144stwa po\u017carowego oraz porozumienia zawarte pomi\u0119dzy w\u0142adzami ZHP i Komend\u0105 G\u0142\u00f3wn\u0105 Stra\u017cy Po\u017carnych oraz Zwi\u0105zkiem Ochotniczych Stra\u017cy Po\u017carnych. To okaza\u0142o si\u0119 by\u0107 efektywn\u0105 p\u0142aszczyzn\u0105 tworzenia dru\u017cyn harcerskich o takiej specjalizacji najpierw w\u015br\u00f3d harcerzy starszych, a potem tak\u017ce m\u0142odszych. W latach siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku na terenie niekt\u00f3rych hufc\u00f3w Chor\u0105gwi Katowickiej by\u0142o takich dru\u017cyn kilkana\u015bcie. Harcerskie dru\u017cyny po\u017carnicze (czasem zwyczajowo u\u017cywano nazwy \u2013 stra\u017cackie, jak w przypadku 82 SDS) dzia\u0142a\u0142y przy szko\u0142ach podstawowych, zawodowych np. g\u00f3rniczych i \u015brednich np. technikach le\u015bnych oraz przy ochotniczych stra\u017cach po\u017carnych. (Przy OSP istnia\u0142y tak\u017ce i istniej\u0105 w dalszym ci\u0105gu, m\u0142odzie\u017cowe dru\u017cyny po\u017carnicze, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tych jednostek.) Dru\u017cyny te wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y niezale\u017cnie od miejsca funkcjonowania z ochotniczymi stra\u017cami po\u017carnymi, zawodowymi stra\u017cami po\u017carnymi terenowymi i zak\u0142adowymi oraz komendami stra\u017cy po\u017carnych.<\/p>\n

Uczestniczy\u0142y w manewrach techniczno-obronnych ZHP, lokalnych zawodach sprawno\u015bciowych ochotniczych stra\u017cy po\u017carnych, Og\u00f3lnopolskim Turnieju Wiedzy Po\u017carniczej, wielu innych imprezach \u015brodowiskowych np. przekazanie sztandaru, samochodu, jubileusze jednostek OSP. Nieod\u0142\u0105cznym elementem harcerskiego \u017cycia tych dru\u017cyn by\u0142 udzia\u0142 w letnich obozach, podczas kt\u00f3rych harcerze-stra\u017cacy nie tylko zdobywali sprawno\u015bci harcerskie i m\u0142odzie\u017cowe ale przede wszystkim odbywali szkolenia kwalifikacyjne i uzyskiwali uprawnienia pa\u0144stwowe w\u0142a\u015bciwe dla wieku uczestnik\u00f3w i funkcji pe\u0142nionych w dru\u017cynach. Uprawnienia te w przysz\u0142o\u015bci umo\u017cliwia\u0142y im pe\u0142ne cz\u0142onkostwo w OSP i udzia\u0142 w dzia\u0142aniach ratowniczych. Doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce finali\u015bci OTWP mogli podejmowa\u0107 nauk\u0119 w szko\u0142ach po\u017carniczych bez konieczno\u015bci zdawania egzaminu wst\u0119pnego.<\/p>\n

W harcerskich dru\u017cynach po\u017carniczych swoj\u0105 karier\u0119 rozpoczyna\u0142o wielu p\u00f3\u017aniejszych zawodowych stra\u017cak\u00f3w, wielu uzyska\u0142o kwalifikacje oficerskie i pe\u0142ni\u0142o wysokie stanowiska w ochronie przeciwpo\u017carowej. Nie b\u0119dzie przesad\u0105 stwierdzenie, \u017ce harcerskie dru\u017cyny po\u017carnicze by\u0142y pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem miejsce edukacji spo\u0142ecznej m\u0142odych ludzi, uczenia my\u015blenia przyczynowo-skutkowego, odpowiedzialno\u015bci i kszta\u0142towania osobowo\u015bci.

<\/p>\n

opracowa\u0142a:
hm. El\u017cbieta Tabacka-Wosi\u0144ska
bryg. w st. spocz.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\"Stra\u017cacy<\/figure><\/a><\/div>
\"Dh.<\/figure><\/a><\/div>
\"Stra\u017cacy<\/figure><\/a><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t<\/path><\/svg>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t<\/path><\/svg>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\n\t\t
Ostatnie wpisy<\/h5>