To niepozorna, kilkustronicowa broszura. W rzeczywistości jest to niezwykle ciekawy dokument swoich czasów. „Piosenka miesiąca” ze stycznia 1949 roku, wydana przez Związek Harcerstwa Polskiego, opowiada historię powojennej młodzieży, harcerstwa i Polski stojącej u progu nowej epoki.
Publikacja powstała zaledwie kilka lat po zakończeniu II wojny światowej, w okresie intensywnej odbudowy kraju i głębokich przemian politycznych. Harcerstwo – przed wojną kojarzone z niezależnością, służbą i wychowaniem patriotycznym – zaczęło wówczas stopniowo dostosowywać się do realiów państwa podporządkowanego nowej władzy.
W środku znajdują się pieśni z zapisem nutowym, przeznaczone do wspólnego śpiewania: „Z piosenką”, „Ziemia śpiewa” oraz „Budujemy”. Ich treść podkreśla radość działania, wspólnotę, pracę i wysiłek zbiorowy. Motyw budowania – domów, przyszłości, nowego świata – powraca zarówno w słowach, jak i w nastroju utworów. Muzyka i śpiew integrowały harcerzy oraz kształtowały postawy zgodne z ówczesną wizją społeczeństwa.
W szacie graficznej okładki dominuje czerwień, która jest przykładem powojennej grafiki użytkowej.
„Piosenka miesiąca” to coś więcej niż harcerski śpiewnik. To materialne świadectwo epoki, w której kultura, wychowanie i sztuka codzienna stawały się narzędziami budowania nowej rzeczywistości. Zachowany egzemplarz pozwala zajrzeć w świat ówczesnych młodych ludzi sprzed ponad 70 lat – ich pieśni, języka i wyobrażeń o przyszłości.
